Sâm lốc là biến thể rút gọn của tiến lên, chơi với 10 lá mỗi người và thường ba tới bốn người. Luật đánh gần giống, nhưng nó có một cơ chế riêng làm thay đổi hoàn toàn cách tính rủi ro: báo sâm — tuyên bố sẽ thắng trắng ngay từ đầu ván, được thưởng lớn nếu đúng và bị phạt nặng nếu hụt. Bài này đi qua luật, điều kiện báo sâm, các mức phạt, và vì sao báo sâm là quyết định nên tính bằng xác suất chứ không bằng cảm giác.
Luật cơ bản và khác biệt với tiến lên
Mỗi người 10 lá thay vì 13. Thứ tự quân giống tiến lên: từ 3 nhỏ nhất tới 2 lớn nhất, chất theo thứ tự bích, chuồn, rô, cơ.
Ba khác biệt đáng kể so với tiến lên miền Nam:
Một — không có bốn đôi thông. Với 10 lá, hàng chặt thường chỉ gồm tứ quý và ba đôi thông.
Hai — ván kết thúc ngay khi có người hết bài. Những người còn lại bị tính phạt theo số lá còn trên tay, chứ không chơi tiếp để phân hạng như một số biến thể tiến lên.
Ba — có cơ chế báo sâm, thứ không tồn tại ở tiến lên. Đây là khác biệt lớn nhất và là toàn bộ nội dung phần sau.
Báo sâm: điều kiện và cách tính
Báo sâm là tuyên bố ngay đầu ván rằng bạn sẽ đánh hết 10 lá liên tục mà không ai chặn được — tức thắng trắng. Người báo sâm được đi trước và phải đánh liên tục cho tới khi hết bài.
| Kết cục | Điều kiện | Hệ quả |
|---|---|---|
| Sâm thành công | Đánh hết 10 lá, không ai chặn được lượt nào | Ăn toàn bộ mức sâm từ tất cả người chơi |
| Sâm hụt | Bị chặn ở bất kỳ lượt nào | Đền toàn bộ mức sâm cho tất cả người chơi |
Điểm quan trọng ở bảng trên là tính đối xứng: bạn ăn của tất cả nếu thành, và đền cho tất cả nếu hụt. Không có kết cục ở giữa. Với bàn bốn người, một lần báo sâm hụt bằng thua ba lần ở mức sâm — đây là cú đánh lớn nhất mà một ván sâm lốc có thể tạo ra.
Mức sâm và cách nhân khác nhau giữa các bàn, nên phải đọc bảng luật trước ván đầu tiên. Có bàn còn phân biệt sâm chặt — bị chặn bằng hàng chặt — với sâm thường, và mức đền khác nhau.
Thối hai và các mức phạt
Khi ván kết thúc, người còn bài trên tay bị phạt theo số lá còn lại. Ngoài ra có các khoản phạt riêng cho việc giữ quân đặc biệt:
Thối hai — còn quân 2 chưa đánh ra khi ván kết thúc, phạt theo mức riêng cho mỗi quân 2. Thối tứ quý và thối ba đôi thông — còn nguyên hàng chặt chưa dùng, cũng bị phạt.
Cơ chế này tạo ra một đánh đổi thật giống như ở tiến lên, nhưng gay gắt hơn vì ván sâm lốc ngắn: giữ quân 2 để chặn người báo sâm là hợp lý, nhưng nếu người khác về trước thì chính quân đó thành khoản phạt. Với 10 lá và nhịp nhanh, khoảng thời gian để bạn nhận ra mình nên xả quân lớn là rất hẹp.
Khi nào nên báo sâm
Đây là phần đáng tính nhất của bộ môn, và cũng là chỗ người chơi hay quyết định bằng cảm giác “bài đẹp”.
Cách nghĩ đúng là so phần được với phần mất, nhân với xác suất tương ứng. Nếu bàn bốn người và mức sâm đối xứng, bạn ăn ba phần khi thành và đền ba phần khi hụt. Nghĩa là báo sâm chỉ có lợi khi xác suất thành công của bạn trên 50% — một ngưỡng cao hơn nhiều so với cảm giác của phần lớn người chơi.
Ba điều kiện thường phải có đồng thời mới đạt ngưỡng đó: bài có nhiều quân lớn ở nhóm A và 2; có ít nhất một hàng chặt để vượt qua quân 2 lẻ của người khác; và không có lá lẻ nhỏ nằm chơ vơ, vì mỗi lá lẻ nhỏ là một lượt bạn có thể bị chặn.
Sai lầm phổ biến nhất là báo sâm khi bài có nhiều quân lớn nhưng thiếu hàng chặt. Bàn tay đó thắng ván bình thường rất tốt, nhưng để đánh liên tục 10 lượt không bị chặn thì chưa đủ — và khoảng cách giữa hai điều này chính là chỗ tiền đi mất.
Vốn cho bộ môn có cú lớn
Sâm lốc có độ biến động cao hơn tiến lên rõ rệt, không phải vì nhịp nhanh hơn mà vì cơ chế báo sâm tạo ra những ván ăn hoặc mất gấp nhiều lần mức thường. Một buổi có hai lần sâm hụt có thể xoá sạch kết quả của hai mươi ván trước đó.
Chọn mức bàn thấp hơn mức bạn quen ở tiến lên. Cùng một con số, rủi ro thực ở sâm lốc lớn hơn vì đuôi phân phối dày hơn.
Đặt trần số lần báo sâm trong một buổi. Đây là quy tắc riêng cho bộ môn này và nó hiệu quả, vì nó chặn đúng cơ chế gây thiệt hại lớn nhất. Người đang thua có xu hướng báo sâm liều để gỡ — đúng lúc phán đoán kém nhất.
Không nâng mức bàn sau chuỗi thua. Ở bộ môn biến động cao, biến thể gấp thếp này rút ngắn quãng đường tới lúc hết vốn nhanh hơn hẳn. Nguyên tắc vốn chung ở trang chủ, và cơ chế phí bàn ở sảnh game bài.
Áp vào bàn sâm lốc GO88
Quy tắc riêng đáng đặt cho bàn sâm lốc GO88: chốt trước số lần báo sâm tối đa trong một buổi. Nó chặn đúng cơ chế gây thiệt hại lớn nhất, vì người đang thua luôn có xu hướng báo sâm liều để gỡ. Bộ môn cùng nhóm: tiến lên, phỏm, mậu binh. Xem thêm sảnh game bài GO88.